Wear a face covering

Gwisgwch orchudd wyneb ar ein trenau a’n bysiau, yn y gorsafoedd rheilffyrdd, ar y platfformau, mewn ystafelloedd aros, mewn cysgodfannau caeedig a meysydd parcio (oni bai eich bod wedi’ch eithrio) er mwyn helpu i atal lledaeniad y coronafeirws i deithwyr eraill a gweithwyr trafnidiaeth gyhoeddus.

  • Mae Llywodraeth Cymru yn argymell gwisgo gorchudd wyneb â thair haen, oherwydd gall fod yn anodd cadw pellter cymdeithasol ar drafnidiaeth gyhoeddus.
  • Byddwch yn barchus, nid pawb sy'n gallu gwisgo gorchudd wyneb.
  • Rhaid i blant dros 11 oed wisgo gorchudd wyneb oni bai eu bod yn anabl neu’n dioddef o anawsterau anadlu.
  • Bydd cwsmeriaid yn cael eu gwrthod os nad ydynt yn gwisgo masg.
    Fodd bynnag, gall swyddogion yr heddlu neu swyddogion iechyd yr amgylchedd roi cosb benodol am dorri’r gofynion hyn hefyd. Gellir rhoi cosb o £60 am y drosedd gyntaf (a bydd hyn yn dyblu am bob trosedd ddilynol, hyd at uchafswm o £1920). Hefyd, mae’n bosib erlyn troseddwyr mynych yn y llys - nid oes terfyn ar y ddirwy y gellir ei rhoi yno.

 

Wedi'ch eithrio rhag gwisgo gorchudd wyneb?

Os credwch eich bod wedi'ch eithrio rhag gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus, gallwch wneud cais am nodyn eithrio wedi'i bersonoli yma.

I gael cyfarwyddyd ewch i trc.cymru/cy/gorchuddion-wyneb

 

  • Cwestiynau Cyffredin am Orchuddion Wyneb

      • Beth yw gorchudd wyneb?
        Mae cyfarwyddiadau’r Llywodraeth yn dweud mai gorchudd wyneb yw clwtyn a ddylai orchuddio eich ceg a’ch trwyn tra’n caniatáu i chi anadlu’n gyfforddus. Gall fod mor syml â sgarff neu fandana sy'n clymu y tu ôl i’r pen.
      • A fydd gorchuddion wyneb yn cael eu darparu neu ar gael i'w prynu yn yr orsaf?
        Ddim o reidrwydd. Dylech chi ddod â’ch gorchudd wyneb eich hun. Fodd bynnag, rydyn ni wedi dechrau gosod peiriannau gwerthu mewn rhai gorsafoedd er mwyn iddi fod yn haws i chi brynu gorchudd wyneb os byddwch chi'n anghofio dod ag un
      • Ble mae hyn yn gymwys – dim ond yn y trenau, ynteu yn y gorsafoedd hefyd?
        Mae gorchuddion wyneb yn orfodol ar y trên ac ymhob ardal gaeedig yn y gorsafoedd, o’r adeg pryd rydych chi'n dod i mewn i orsaf, drwy gydol eich siwrnai ac wrth adael yr oraf ar y pen arall. Os byddwch chi wedyn yn mynd ar y bws, y tram neu’r tiwb, dylech chi beidio â thynnu eich gorchudd wyneb wrth gyfnewid, a pheidiwch â chyffwrdd eich wyneb neu eich ceg yn ddiangen.
      • Fyddai hi’n iawn i mi dynnu fy nghrys-T i fyny am fy wyneb?
        Na. Mae gorchuddion wyneb yn orfodol ar bob trên erbyn hyn. Mae angen i ni sicrhau bod pawb yn dilyn y rheolau newydd felly rhaid i chi ddod â gorchudd wyneb gyda chi ar gyfer hyn.
      • Beth os ydw i’n methu gwisgo gorchudd wyneb am resymau meddygol neu oherwydd anabledd?
        Mae hi'n dal yn bosibl i chi ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus. Rydyn ni eisiau i chi fod yn gallu teithio ag urddas, a bydd ein staff yn ymddwyn yn ystyriol tuag at bobl sy’n methu gwisgo gorchudd wyneb oherwydd eu hanabledd neu gyflwr meddygol.
      • Oes raid i blant wisgo gorchudd wyneb?
        Nid oes raid i blant dan 11 oed wisgo gorchudd wyneb.
      • Beth mae staff y rheilffyrdd yn ei wneud i sicrhau bod pobl yn gwisgo gorchuddion wyneb ar drenau?
        Mae staff y rheilffyrdd yn ymgysylltu â chwsmeriaid ac yn eu haddysgu am y rheidrwydd i ddefnyddio gorchuddion wyneb pan fyddant yn teithio ar y trên, ac maent yn annog pobl i’w gwisgo. Mae’r rhan helaeth o bobl yn gwneud yr hyn sy'n iawn ac yn helpu i amddiffyn pobl eraill drwy ddod â gorchudd wyneb a’i wisgo pan maent mewn gorsafoedd ac ar drenau.

        Oni bai fod rheswm da ganddynt, gallai pobl sy’n peidio â gwisgo gorchudd wyneb gael hyd at £3,200 o ddirwy gan yr Heddlu Trafnidiaeth Prydeinig.
      • Pam mae pobl yn cael mynd ar fy nhrên heb orchuddion wyneb?
        Mae’n bosibl fod rhai pobl yn methu gwisgo gorchudd wyneb oherwydd cyflyrau meddygol nad ydynt yn amlwg. Peidiwch â herio teithwyr eraill. Gall unrhyw un sydd heb gael ei eithrio rhag gwisgo gorchudd wyneb gael hyd at £3,200 o ddirwy gan yr heddlu neu gan swyddogion gorfodaeth Trafnidiaeth Llundain.
      • Beth ydych chi'n ei wneud i orfodi'r defnydd o orchuddion wyneb?
        Mae staff y rheilffyrdd yn ymgysylltu â chwsmeriaid ac yn eu haddysgu am y rheidrwydd i ddefnyddio gorchuddion wyneb pan fyddant yn teithio ar y trên, ac maent yn annog pobl i’w gwisgo. Mae’r diwydiant rheilffyrdd yn gweithio’n agos gyda’r Heddlu Trafnidiaeth Prydeinig er mwyn gorfodi pobl i ddefnyddio gorchuddion wyneb oni bai eu bod wedi cael eu heithrio. Mae’r rhan fwyaf o bobl yn gwisgo gorchuddion wyneb, ond os nad yw lefel y gydymffurfiaeth mor uchel, bydd yr ardaloedd hynny yn dechrau gweld mwy o heddlu yn bresennol.
      • Sut dylwn i roi gwybod bod rhywun yn peidio â gwisgo gorchudd wyneb ar fy nhrên?
        Mae’n bosibl fod rhai pobl yn methu gwisgo gorchudd wyneb oherwydd cyflyrau meddygol nad ydynt yn amlwg. Peidiwch â herio teithwyr eraill sydd heb fod yn gwisgo gorchuddion wyneb. Rhowch wybod i staff y rheilffordd. Bydd y staff yn gallu ymgysylltu â chwsmeriaid a’u haddysgu am y rheidrwydd i wisgo gorchuddion wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus.
      • Pam dylwn i wisgo gorchudd wyneb pan rwyf wedi gweld pobl eraill heb un?
        Mae’n orfodol gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus oni bai eich bod wedi cael eich eithrio. Mae’n bosibl fod rhai pobl yn methu gwisgo gorchudd wyneb oherwydd cyflyrau meddygol nad ydynt yn amlwg, felly helpwch eraill drwy ddod â gorchudd wyneb a’i wisgo pan ydych yn y gorsafoedd ac ar y trenau. Gall unrhyw un sydd heb gael ei eithrio rhag gwisgo gorchudd wyneb gael hyd at £3,200 o ddirwy gan yr heddlu neu gan swyddogion gorfodaeth Trafnidiaeth Llundain.
      • Pam nad yw pob un o’ch staff rheilffordd yn gwisgo gorchuddion wyneb?
        Mae rhai achosion pryd nad oes disgwylir i staff y rheilffyrdd wisgo gorchuddion wyneb, megis am resymau meddygol, mewn swyddi’n ymwneud â diogelwch, wrth gyfathrebu â theithwyr sydd â nam ar eu clyw, mewn cabiau ar y trenau pan maent ar eu pen eu hunain, neu y tu ôl i rwystrau gwydr neu Perspex megis mewn swyddfa docynnau neu fannau gwybodaeth lle gellir cadw pellter cymdeithasol.
      • Beth dylwn ei wneud gyda fy ngorchudd wyneb ar ôl i mi orffen ei ddefnyddio?
        Rydyn ni’n eich annog i ddefnyddio gorchuddion wyneb i’w hailddefnyddio pan fo hynny’n bosibl, oherwydd mae’r rhain yn well i'r amgylchedd. Os oes gennych corchudd wyneb tafladwy, ewch â'r gorchudd adref gyda chi a chael gwared arno, neu rhowch y gorchudd yn y biniau arferol sydd ar gael yn y gorsafoedd ar ddiwedd eich siwrnai.
      • Beth dylwn ei wneud os ydw i’n eistedd mewn cerbyd gyda rhywun sydd heb fod yn gwisgo gorchudd wyneb?
        Mae’r rhan helaeth o bobl yn gwneud yr hyn sy'n iawn ac yn helpu i amddiffyn pobl eraill drwy ddod â gorchudd wyneb a’i wisgo pan maent mewn gorsafoedd ac ar drenau. Cofiwch fod rhai pobl yn methu gwisgo gorchuddion wyneb oherwydd materion meddygol. Boed rhywun yn gwisgo gorchudd wyneb ai peidio, dylech chi geisio cadw eich pellter.
      • Ga i dynnu fy ngorchudd wyneb i fwyta neu yfed?
        Cewch. Cewch chi dynnu eich gorchudd wyneb dros dro, er mwyn bwyta, yfed neu gymryd meddyginiaeth tra’n parhau i gadw pellter cymdeithasol. Disgwylir i chi roi eich gorchudd wyneb yn ôl ymlaen i barhau â’ch siwrnai. Gofynnwn yn garedig i chi sicrhau eich bod yn tynnu eich gorchudd wyneb, ar gyfer bwyta, yfed neu gymryd meddyginiaeth, cyn lleied â phosibl, yn enwedig ar deithiau byr.
      • Oes angen i bobl anabl wisgo gorchudd wyneb?
        Mae pobl sydd ag anabledd neu salwch sy’n golygu eu bod yn methu gwisgo gorchudd wyneb yn dal yn cael teithio ar drên. Yn ôl canllawiau’r Llywodraeth, does dim rhaid i chi wisgo gorchudd wyneb yn yr amgylchiadau canlynol:
        • Os oes gennych salwch neu nam corfforol neu feddyliol, neu anabledd sy’n golygu eich bod yn methu rhoi gorchudd wyneb ymlaen, ei wisgo neu ei dynnu.
        • Petai rhoi gorchudd wyneb ymlaen, ei wisgo neu ei dynnu yn achos trallod difrifol i chi.
        • Os ydych chi'n teithio gyda rhywun, neu’n darparu cymorth i rywun, sy’n dibynnu ar ddarllen gwefusau er mwyn cyfathrebu.
        • Os oes angen i chi fwyta, yfed neu gymryd meddyginiaeth, gallwch chi dynnu eich gorchudd wyneb.
      • Rydyn ni’n gofyn i’n staff fod yn ystyriol wrth ddefnyddio eu disgresiwn. Mae’r mathau canlynol o salwch neu anabledd yn gallu golygu nad oes angen i rywun wisgo gorchudd wyneb:
        • Anawsterau anadlu
        • Cyflyrau sy’n effeithio ar ddeheurwydd
        • Cyflyrau iechyd meddwl, pryder neu anhwylderau panig
        • Awtistiaeth
        • Dementia
        • Nam ar y golwg neu faes golwg cyfyngedig
        • AUnrhyw un sy’n dibynnu ar ddarllen gwefusau – gan gynnwys cymdeithion neu ofalwyr y byddai gwisgo gorchudd wyneb yn amharu ar eu gallu i gyfathrebu
      • Mae pobl hefyd yn cael tynnu eu gorchudd wyneb i ffwrdd i gymryd meddyginiaeth. Mae ein staff hefyd yn cael gwybodaeth am hyn. Gallwch chi weld canllawiau'r Llywodraeth ar eithriadau i orchuddion wyneb yn fan yma, neu ewch i’r dudalen ‘Eithriadau Gorchuddion Wyneb’.
      • Dwi’n fyddar neu’n colli fy nghlyw ac mae angen i mi ddarllen gwefusau. Oes angen i mi ddefnyddio gorchudd wyneb?
        Ydy'r staff yn cael tynnu eu gorchudd wyneb? Os bydd angen i chi dynnu eich gorchudd wyneb, neu ofyn i aelod o staff dynnu eu gorchudd wyneb, er mwyn cyfathrebu, cofiwch wneud yn siŵr bod dwy fetr rhyngoch chi er mwyn dilyn y mesurau cadw pellter cymdeithasol. Os yw’r staff y tu ôl i sgriniau a bod y golau’n adlewyrchu ar y sgrin, gofynnwch iddyn nhw a fydden nhw’n gallu ysgrifennu unrhyw wybodaeth i lawr, neu symud er mwyn i chi allu darllen eu gwefusau.

        Os ydych chi’n dibynnu ar ddarllen gwefusau – er enghraifft gyda chymdeithion neu ofalwyr – ar gyfer eich siwrnai, ni fydd disgwyl i chi wisgo gorchudd wyneb wrth gyfathrebu. Os gallwch chi, gwisgwch orchudd wyneb pan na fyddwch chi’n cyfathrebu, a hynny er mwyn diogelwch pobl eraill.
      • Mae gen i gyflwr iechyd meddwl sy’n golygu nad ydw i’n gallu gwisgo gorchudd wyneb. Fydd y staff yn gwybod fy mod i wedi cael fy eithrio?
        Bydd. Byddwn yn rhoi gwybodaeth i’r staff i wneud yn siŵr eu bod yn ystyriol ac yn sensitif wrth ddelio â chwsmeriaid ynglŷn â gwisgo gorchudd wyneb.
      • Oes angen i mi ddarparu prawf fy mod i’n methu gwisgo gorchudd wyneb?
        Nac oes. Bydd y staff yn cael gwybodaeth er mwyn deall na fydd angen i unrhyw gwsmer sy’n byw gydag anabledd neu gyflwr iechyd ddarparu unrhyw brawf.