Proses

Mae'r cam cychwynnol, sy'n cyd-fynd â Cham 0 + 1 WelTAG / Cam 0 + A y Cynllun Gwaith, ac sydd fel arfer yn cael ei arwain gan TrC, yn gosod y sylfaen ar gyfer pob Cynllun Rhwydwaith Gorsafoedd, gan gynnwys dewis gorsafoedd a llwybrau, ymgysylltu cychwynnol â rhanddeiliaid a datblygu achosion busnes cynnar.

Elfennau i'w cyflawni a gweithgareddau allweddol 

• Dewis gorsaf
  Mae TrC yn sgorio gorsafoedd ar sail eu potensial i gefnogi cerdded, olwyno a beicio gan ddefnyddio astudiaeth "Tueddiadau i Deithio'n Llesol i Orsafoedd" Sustrans 2020. Mae'r astudiaeth yn tynnu sylw at orsafoedd lle gallai gwelliannau teithio llesol gael yr effaith fwyaf ar newid sut mae pobl yn teithio. Mae'r asesiad tueddiadau hwn wedyn yn cael ei gyfuno â rhaglenni gwaith presennol TrC neu awdurdodau lleol (fel gwella gwasanaethau), y Map Rhwydwaith Teithio Llesol lleol a chydweithio'n agos ag awdurdodau lleol a Chyd-bwyllgorau Corfforedig i gyd-fynd â blaenoriaethau rhanbarthol a chyfleoedd cyllido yn y Cynlluniau Cyflawni Trafnidiaeth Rhanbarthol. Bydd hyn wedyn yn arwain at flaenoriaethu gorsafoedd yn rhanbarthol, gyda chytundeb y Cyd-bwyllgor Corfforedig perthnasol ac awdurdodau lleol, gan sicrhau bod lleoliadau dethol yn adlewyrchu potensial strategol a'r gallu i gyflawni.
   
• Dewis llwybr
  Mae llwybrau i orsafoedd dethol yn cael eu gwerthuso gan ddefnyddio adnodd blaenoriaethu Mapiau Rhwydwaith Teithio Llesol TrC a ffynonellau data eraill, fel Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru a data gwrthdrawiadau Stats Cymru, ac mae'n cynnwys ymgysylltu ag awdurdodau lleol i ystyried cyd-destun lleol. Mae'r ffocws fel arfer ar lwybrau sy'n cael eu hystyried yn debygol o gael effaith 'uchel' neu 'uchel iawn' o ran newid sut mae pobl yn teithio. Mae hyn yn cynnwys:
  
  - Adolygu cronfa ddata Mapiau'r Rhwydwaith Teithio Llesol
  
  - Ymgysylltu â rhanddeiliaid
  
  - Ymweliadau safle ar gyfer archwiliadau llwybrau (os oes angen) ac adolygu cyfleusterau presennol
  
  - Dadansoddi data arolwg a chyrchfannau.
   
• Memorandwm cyd-ddealltwriaeth
  Gofynnir i awdurdodau lleol amlinellu'n ffurfiol eu cefnogaeth i gynlluniau perthnasol drwy Femorandwm Cyd-ddealltwriaeth, sy'n cynnwys atodiad wedi'i deilwra sy'n amlinellu rolau a chyfrifoldebau gwahanol bartneriaid y prosiect.
   
• Datblygu achos busnes amlinellol strategol
  Mae rhestr hir o opsiynau llwybr yn cael ei datblygu gan ddefnyddio dull pum achos Canllawiau Arfarnu Trafnidiaeth Cymru, sy'n dangos y canlynol:
  
  - Cysondeb strategol: Sut mae'r gwelliannau'n cyd-fynd â nodau ehangach.
  
  - Llesiant: Yr effaith gadarnhaol ar y gymuned.
  
  - Fforddiadwyedd: Hyfywedd ariannol y cynllun.
  
  - Rheoli: Pwy fydd yn rheoli'r cynllun a'i risgiau.
  
  - Gallu i gyflawni: Sut bydd gwahanol rannau'r cynllun yn cael eu caffael a'u cyflawni.

Cynllun gweithredu prosiect

Bydd grŵp adolygu penodol o bob Cynllun Rhwydwaith Gorsafoedd yn cefnogi'r broses o ddatblygu Cynllun Rhwydwaith Gorsafoedd, gan sicrhau bod tystiolaeth dda o'r cynigion, eu bod yn cyd-fynd â'r rhanbarthau, a'u bod yn barod i symud ymlaen. Bydd y grŵp yn cynnwys cynrychiolwyr o awdurdodau lleol, Cyd-bwyllgorau Corfforedig a TrC. Bydd angen i'r Awdurdodau Lleol dderbyn y cynigion a rhaid eu cofnodi er mwyn i gynlluniau symud ymlaen drwy'r camau datblygu.

Yn y gorffennol, mae TrC wedi bod yn gyfrifol am sefydlu'r grŵp adolygu yn ystod y cam sefydlu, ar y cyd â'r awdurdod lleol perthnasol. Mae'r grŵp yn gweithredu fel panel llywio a phorth camau, gan adolygu a chymeradwyo elfennau allweddol i'w cyflawni cyn pob trosglwyddiad i'r cam nesaf.

Cynllun gweithredu prosiect

Un o ganlyniadau allweddol y cam hwn fydd Cynllun Gweithredu Prosiect, a fydd yn amlinellu llwybrau arfaethedig a/neu welliannau i orsafoedd. Bydd y cynllun hwn yn cael ei fireinio'n raddol drwy gamau dilynol y prosiect, gan sicrhau ei fod yn cyd-fynd â blaenoriaethau rhanddeiliaid, asesiadau technegol a chyfleoedd cyllido.

Ar ôl y cam sefydlu, mae'r cam cysyniad yn canolbwyntio ar ddatblygu opsiynau a sefydlu rhestr fer o opsiynau llwybr, wedi'i llywio gan ymgysylltu â'r cyhoedd a rhanddeiliaid allweddol. Mae'r cam hwn yn cyd-fynd â Cham 2 WelTAG / Cam B y Cynllun Gwaith.
 

Mae'r cam hwn (Cam 3 WelTAG / Cam C+D y Cynllun Gwaith) yn canolbwyntio ar ddyluniad rhagarweiniol yr opsiwn un llwybr, mireinio manylion technegol a pharatoi'r cynllun ar gyfer datblygiad manwl. Mae'r cam hwn hefyd yn mireinio'r adnoddau a'r cyllid sydd ar gael.
 

Mae'r cam hwn (Cam 3 WelTAG / Cam E y Cynllun Gwaith) yn cwblhau dyluniad y cynllun, gan sicrhau ei fod yn bodloni'r holl ofynion technegol, cyfreithiol a chyflawni. Paratoir y cynllun ar gyfer tendro ac adeiladu.
 

Nodyn pwysig: Pan fydd TrC wedi arwain ar gam datblygu'r cynllun (y cysyniad, y dyluniad rhagarweiniol neu'r dyluniad manwl), bydd yr holl elfennau i'w cyflawni yn cael eu trosglwyddo'n ffurfiol i'r awdurdod lleol ar y cam hwn, fel yr Awdurdod Priffyrdd cyfrifol. Tybir bod yr ALl wedi sicrhau pob cymeradwyaeth fewnol rhwng adrannau er mwyn gallu symud y prosiect yn ei flaen drwy'r gwahanol gamau. Mae'r ALl wedyn yn cymryd perchnogaeth dros y dogfennau a disgwylir iddo fwrw ymlaen â'r cynllun yn unol â gofynion y Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth a WelTAG.

Mae'r cam hwn (Cam 4 WelTAG / Cam F y Cynllun Gwaith) yn canolbwyntio ar gyflawni'r cynllun yn ffisegol. Fel Awdurdodau Priffyrdd, awdurdodau lleol sydd yn y sefyllfa orau fel arfer i arwain y gwaith adeiladu a gweithredu.
 

TMae cam olaf y broses o ddod â’r prosiect i ben (Cam 5 WelTAG / Cam G y Cynllun Gwaith) yn cynnwys monitro a gwerthuso, sy'n hanfodol er mwyn deall effaith pob cynllun ac sy'n un o ofynion craidd y broses. Cytunir ar amcanion clir yn gynnar a chânt eu defnyddio i lywio'r ffordd y mesurir cynnydd. Bydd y dull o fonitro yn cael ei amlinellu yng Nghynllun Gweithredu'r Prosiect ac yn cael ei deilwra i nodau eich Cynllun Rhwydwaith Gorsafoedd a gofynion monitro a gwerthuso'r cyllidwr. Gallai hyn gynnwys mewnbwn strategol i sicrhau cysondeb â nodau trafnidiaeth rhanbarthol.

Gellir gwerthuso nifer defnyddwyr llwybrau mewn arolygon, gyda pheiriannau cyfrif traffig awtomatig, arolygon defnyddwyr llwybrau a thrwy arolygon cynlluniau teithio mewn ysgolion cyfagos a busnesau lleol ac ati. Gall y math hwn o arolwg hefyd gofnodi newid mewn agweddau ac ymddygiad.

Bydd y gwerthusiad hefyd yn ystyried a yw'r Cynllun Rhwydwaith Gorsafoedd wedi creu rhagor o alw ar hyd cysylltiadau â'r gyfnewidfa drafnidiaeth - i'w cynnwys fel prosiectau yn y dyfodol a/neu yn y Map Rhwydwaith Teithio Llesol.

Mae rhagor o fanylion am y dull gweithredu a argymhellir ar gyfer monitro a gwerthuso ar gael yng Nghanllawiau'r Ddeddf Teithio Llesol, Pennod 16.

Trosolwg o'r broses a'r hyn sydd i'w gyflawni

Gall y broses bellach gynnwys cyfarfodydd cyswllt, pwyntiau cyswllt strwythuredig rhwng swyddogion awdurdodau lleol (hyrwyddwyr y cynllun) ac adolygwr sy'n gweithredu ar ran Llywodraeth Cymru (y cyllidwr). Mae'r cyfarfodydd hyn wedi'u cynllunio i sicrhau bod cynlluniau'n cael eu datblygu yn y ffordd gywir, yn y lleoliadau cywir, ac yn unol â phroses WelTAG a’r Cynllun Gwaith. Cynhelir y cyfarfodydd cyswllt mewn mannau penderfynu allweddol, ac maen nhw'n helpu i gadarnhau ansawdd, gwerth am arian a rheoli risg. Maent yn cynnig cyfle i fynd i'r afael â heriau mewn ffordd adeiladol.
 

Cyfarfof cyswllt 1: Dewis opsiynau

Cyfarfof cyswllt 2: Dyluniad rhagarweiniol

Cyfarfof cyswllt 3: Cyn cyflawni

Cyfarfof cyswllt 4: Cwblhau

I gael rhagor o fanylion am y fethodoleg a'r gweithredu, anogir darllenwyr i gyfeirio at Ganllawiau Cynghori ar Deithio Llesol/Cyflawni Teithio Llesol TrC a gyhoeddwyd yn ddiweddar, Medi 2025.